Ölüm gazıyla ilgili bilinmesi gerekenler...
Son bir haftada 9 kişinin hayatını kaybetmesi karbonmoniksit zehirlenmesi yeniden gündeme getirdi. Işte karbonmonoksit gazıyla ilgili bilinmesi gereken her şey...
Yılbaşı gecesi Bilkent Üniversitesi'nde eğitim gören 7 gencin zehirlenerek hayatını kaybetmesiyle Karbonmonoksit zehirlenmesi yeniden gündeme geldi. Peki soğuk kış günlerinin yaşandığı bir dönemde büyük tehlike oluşturan karbonmonoksit gazı nasıl bir gazdır? Nasıl oluşur ve nasıl farkedilir? Karbonbonoksit zehirlenmelerine karşı ne tür önlemler almak gerekir.
Yazarımın Uzman Dr. Mustafa Nafiz Kazargözoğlu bütün bu sorulara cevap veriyor.
Korkulan oldu!
Ankara'da 7 kişinin, Istanbul'da da 2 kişinin 'CO' KARBONMONOKSIT GAZI ZEHIRLENMESI nedeniyle öldüğü haberini aldık.
Elimizden geldiğince bazı riskli dönemlerden önce teknik uyarılarda bulunmaya çalışıyoruz.
Kurban Bayramı öncesi etin hazırlanması, saklanması ile ilgili,
Her Bayram ya da uzun tatil öncesi trafik kazaları ile ilgili,
Yaz dönemi sıcak çarpmaları ile ilgili.......vb. gibi.
Teknik tedbirleri bildiğimiz kadarı ile iletmek, uygulanır bilgi halinde sunmak öncelikli amacımız.
tarih:21.11.2008
Köşe yazımızda ve www.doktornafiz.com adresindeki internet sayfamızda
'Rüzgar','Soba Zehirlenmesi' ve'CO Karbonmonoksit Gazı Zehirlenmesi' ile ilgili uyarılarda bulunmuştuk.
Lütfen!
Sağlık ile ilgili uyarılarımızı dikkate alın.
Öğrenin, öğretin, uygulayın.
Zira, telafisi malesef yok.
Bu üzücü olayların ardından ilgili bilgileri tekrarlama gereği hissettim.
'CO' KARBONMONOKSIT GAZI ZEHIRLENMESI NASIL OLUR?
Zehirlenme fosil yakıt denilen (Kömür,Odun,Petrol ürünleri vb.)yakıtların eksik yanması ve/veya ortamdaki oksijenin azalmasından kaynaklanmaktadır.
Yeterli yanmayan odun,kömür,doğalgaz gibi yakıtlardan CO olarak bilinen karbonmonoksit gazı çıkar.
Bu gaz havadan hafif olduğu için en küçük deliklerden bile sızarak oda havasına karışır.
Özellikle tıkalı bacalarda,ters rüzgar veya lodos rüzgarının olduğu zamanlarda bu sızma artar.
Karbonmonoksit gazı burun ve ağız yoluyla akciğerlere girer.
Burada temizlenen kana bu gaz yapışır.
Kan oksijen taşıyamaz .
Solunum yetmezliği ve boğulma nedeniyle ölüm meydana gelir.
'CO' KARBONMONOKSIT GAZI HANGI ORTAMLARDA YO?UN OLARAK BULUNUR?
* Sigara içen kişilerde kandaki karboksihemoglobin (HbCO) seviyeleri %5-10 civarında artar.(Kronik CO alımının, bu kişilerde görülen damar sertliği ve damar hastalıklarının en önemli nedeni olduğu bilinmektedir. )
* Yanlış yapılmış ve bozuk her tür ısıtma sistemleri,
* kapalı ortamda meydana gelen yanmalar (açık ocaklar, bacasız kömür sobaları, doğalgaz/LPG"li şofben ve kombiler),
* bacasız gaz sobaları (Gazlı Japon Sobaları, LPG Tüplü Isıtıcılar) gibi..),
* özellikle kapalı garaj, park binaları, feribotlar, motor onarım ve bakım işlikleri bu bakımdan tehlikelidir.
* açık ocaklar,
* karbonmonoksitli (CO) gazların üretimi, dağılımı, kullanımı yapılan yerler,
* tünel, maden ocağı gibi yerlerdeki yangın ve patlamalar,
* kimya endüstrisinde karbonmonoksit (CO) kullanılan işlemler,
* motorlu araçların egzosları,
* evlerde kullanılan kömür sobası, mangal gibi ısınma araçları,
* iyi yanmayan doğal gaz ısıtıcı ve sobaları,
* formaldehit üreten fabrikalar,
* ev-orman-işyeri yangınları sonrası çıkan zehirli gazlar,
* sanayi atık maddeleridir.
'CO' KARBONMONOKSIT GAZI ZEHIRLENMESINE MARUZ KALANLARDA HANGI ŞIKAYETLER OLUR?
-Baş ağrısı,
-Baş dönmesi,
-Bulantı, kusma,
-Üst solunum yolu hastalığı(nezle,grip benzeri şikayetler)
-Çarpıntı ve kan basıncı yükselmesi,
-Kulak çınlaması
-Dalgınlık,
-Genel bitkinlik ve halsizlik,
-Bazen göğüs ağrısı yakınmaları.
'CO' KARBONMONOKSIT GAZI ZEHIRLENMESI ILE KARŞILAŞILDI?INDA NE YAPMALI?
Ilk önce mutlaka 112 Hızır Acil aranarak adres ve durum ile ilgili net bilgiler verilmesi organize edilmeli.
Zehirlenmeye maruz kalınan alanın olabildikçe hızlı havalandırılması sağlanmalı.
Beraberinde zehirlenmeye maruz kalan kişiler hemen temiz havadar bir ortama alınmalı.
Ağız ve burun yolu kontrol edilerek havalanmaya engel durum var mı? kontrol edilmeli.
Mevcutsa hemen oksijen temin edilmeli.
Başı hafif yan yatırılarak nefes yolunun dil nedeniyle kapanması engellenmeli.
Olabilecek en kısa süre içinde emniyetli bir şekilde en yakın sağlık kuruluşuna taşınması sağlanmalı.
'CO' KARBONMONOKSIT GAZI ZEHIRLENMESINE MARUZ KALAN KIŞILERDE HANGI HASTALIKLAR GELIŞEBILIR?
'CO' zehirlenmesine bağlı olarak gelişen yetersiz kanlanma ve yetersiz oksijen nedeniyle;
Kas Erimesi(Rabdomiyoliz)
Akciğere Sıvı Dolması(Nonkardiyojenik pulmoner ödem (NKPÖ))
Birden fazla Organ Hasarına bağlı Organ Yetersizlikleri(Multi organ yetmezliği (MOY))
Yaygın Damar Içi Pıhtılaşma Bozukluğu(Dissemine intravasküler koagülasyon)
Cilt hasarı
Böbrek Yetersizliği
Kalp damar hastalıkları-infarktüs
Beyin damar hastalıkları karşımıza çıkabilir .
'CO' KARBONMONOKSIT GAZI ZEHIRLENMESI OLMASIN DIYE SOBA,ISITMA SISTEMLERI VE BACALARLA ILGILI ALINACAK TEDBIRLER:
Bacalar standartlara uygun ve yalıtımlı olmalı.
Isıtma sistemlerini tarif edilen doğru zamanlarda bakımlarını kontrol ettirin.(Kombi,şofben...)
Kapalı ortamda meydana gelen yanmalarda ilgili araçları(açık ocaklar, bacasız kömür sobaları,
doğalgaz/LPG"li şofben ve kombiler, gazlı Japon Sobaları, LPG Tüplü Isıtıcılar gibi..) ve havalandırma sistemleri ile ilgili bakım tedbirleri uygulanmalı.
Dumanın geri tepmesini önlemek için bacaların en üst noktasının çatının en üst noktasından 1m. daha yüksekte olması sağlanmalı ve baca şapkası mutlaka takılmalı.
Zira tıkalı soba borusu zehirlenme riskini arttırır.
Soba borularını yılda en az 1 kez temizletmeli.
Soba borularının birbiriyle birleştirilmesinde hava ve baca gazı sızdırmazlığı sağlanmalı,
Sobayı üstten yakın iyi ısınmayan ve alttan yakılan kömür sobalarında karbon monoksit zehirlenmesi riski artacağından soba tutuşturulurken yakıtın üstten yanması sağlanmalı.
Sobayı yakarken aşırı doldurmamalı.
Aşırı doldurulan sobanın duman yolu daralacağı, soba içinde düzensiz ısı dağılımı nedeniyle de baca çekişi zayıflayacağı için soba yakılırken aşırı doldurulmamasına dikkat edilmeli,
Yanmakta olan soba yatmadan evvel sönecek şekilde planlı yakılmalı.
Sönmekte olan sobaya asla tutuşması güç yakıtlar konulmamalı, yakıt yavaş yavaş ilave edilmeli.
Yatmadan önce sobaya kesinlikle yakıt konulmamalı.
Sobanın bulunduğu yer sürekli havalandırılmalı.
Meteorolojik uyarıları dikkate almalı.
Son bir haftada 9 kişinin hayatını kaybetmesi karbonmoniksit zehirlenmesi yeniden gündeme getirdi. Işte karbonmonoksit gazıyla ilgili bilinmesi gereken her şey...
Yılbaşı gecesi Bilkent Üniversitesi'nde eğitim gören 7 gencin zehirlenerek hayatını kaybetmesiyle Karbonmonoksit zehirlenmesi yeniden gündeme geldi. Peki soğuk kış günlerinin yaşandığı bir dönemde büyük tehlike oluşturan karbonmonoksit gazı nasıl bir gazdır? Nasıl oluşur ve nasıl farkedilir? Karbonbonoksit zehirlenmelerine karşı ne tür önlemler almak gerekir.
Yazarımın Uzman Dr. Mustafa Nafiz Kazargözoğlu bütün bu sorulara cevap veriyor.
Korkulan oldu!
Ankara'da 7 kişinin, Istanbul'da da 2 kişinin 'CO' KARBONMONOKSIT GAZI ZEHIRLENMESI nedeniyle öldüğü haberini aldık.
Elimizden geldiğince bazı riskli dönemlerden önce teknik uyarılarda bulunmaya çalışıyoruz.
Kurban Bayramı öncesi etin hazırlanması, saklanması ile ilgili,
Her Bayram ya da uzun tatil öncesi trafik kazaları ile ilgili,
Yaz dönemi sıcak çarpmaları ile ilgili.......vb. gibi.
Teknik tedbirleri bildiğimiz kadarı ile iletmek, uygulanır bilgi halinde sunmak öncelikli amacımız.
tarih:21.11.2008
Köşe yazımızda ve www.doktornafiz.com adresindeki internet sayfamızda
'Rüzgar','Soba Zehirlenmesi' ve'CO Karbonmonoksit Gazı Zehirlenmesi' ile ilgili uyarılarda bulunmuştuk.
Lütfen!
Sağlık ile ilgili uyarılarımızı dikkate alın.
Öğrenin, öğretin, uygulayın.
Zira, telafisi malesef yok.
Bu üzücü olayların ardından ilgili bilgileri tekrarlama gereği hissettim.
'CO' KARBONMONOKSIT GAZI ZEHIRLENMESI NASIL OLUR?
Zehirlenme fosil yakıt denilen (Kömür,Odun,Petrol ürünleri vb.)yakıtların eksik yanması ve/veya ortamdaki oksijenin azalmasından kaynaklanmaktadır.
Yeterli yanmayan odun,kömür,doğalgaz gibi yakıtlardan CO olarak bilinen karbonmonoksit gazı çıkar.
Bu gaz havadan hafif olduğu için en küçük deliklerden bile sızarak oda havasına karışır.
Özellikle tıkalı bacalarda,ters rüzgar veya lodos rüzgarının olduğu zamanlarda bu sızma artar.
Karbonmonoksit gazı burun ve ağız yoluyla akciğerlere girer.
Burada temizlenen kana bu gaz yapışır.
Kan oksijen taşıyamaz .
Solunum yetmezliği ve boğulma nedeniyle ölüm meydana gelir.
'CO' KARBONMONOKSIT GAZI HANGI ORTAMLARDA YO?UN OLARAK BULUNUR?
* Sigara içen kişilerde kandaki karboksihemoglobin (HbCO) seviyeleri %5-10 civarında artar.(Kronik CO alımının, bu kişilerde görülen damar sertliği ve damar hastalıklarının en önemli nedeni olduğu bilinmektedir. )
* Yanlış yapılmış ve bozuk her tür ısıtma sistemleri,
* kapalı ortamda meydana gelen yanmalar (açık ocaklar, bacasız kömür sobaları, doğalgaz/LPG"li şofben ve kombiler),
* bacasız gaz sobaları (Gazlı Japon Sobaları, LPG Tüplü Isıtıcılar) gibi..),
* özellikle kapalı garaj, park binaları, feribotlar, motor onarım ve bakım işlikleri bu bakımdan tehlikelidir.
* açık ocaklar,
* karbonmonoksitli (CO) gazların üretimi, dağılımı, kullanımı yapılan yerler,
* tünel, maden ocağı gibi yerlerdeki yangın ve patlamalar,
* kimya endüstrisinde karbonmonoksit (CO) kullanılan işlemler,
* motorlu araçların egzosları,
* evlerde kullanılan kömür sobası, mangal gibi ısınma araçları,
* iyi yanmayan doğal gaz ısıtıcı ve sobaları,
* formaldehit üreten fabrikalar,
* ev-orman-işyeri yangınları sonrası çıkan zehirli gazlar,
* sanayi atık maddeleridir.
'CO' KARBONMONOKSIT GAZI ZEHIRLENMESINE MARUZ KALANLARDA HANGI ŞIKAYETLER OLUR?
-Baş ağrısı,
-Baş dönmesi,
-Bulantı, kusma,
-Üst solunum yolu hastalığı(nezle,grip benzeri şikayetler)
-Çarpıntı ve kan basıncı yükselmesi,
-Kulak çınlaması
-Dalgınlık,
-Genel bitkinlik ve halsizlik,
-Bazen göğüs ağrısı yakınmaları.
'CO' KARBONMONOKSIT GAZI ZEHIRLENMESI ILE KARŞILAŞILDI?INDA NE YAPMALI?
Ilk önce mutlaka 112 Hızır Acil aranarak adres ve durum ile ilgili net bilgiler verilmesi organize edilmeli.
Zehirlenmeye maruz kalınan alanın olabildikçe hızlı havalandırılması sağlanmalı.
Beraberinde zehirlenmeye maruz kalan kişiler hemen temiz havadar bir ortama alınmalı.
Ağız ve burun yolu kontrol edilerek havalanmaya engel durum var mı? kontrol edilmeli.
Mevcutsa hemen oksijen temin edilmeli.
Başı hafif yan yatırılarak nefes yolunun dil nedeniyle kapanması engellenmeli.
Olabilecek en kısa süre içinde emniyetli bir şekilde en yakın sağlık kuruluşuna taşınması sağlanmalı.
'CO' KARBONMONOKSIT GAZI ZEHIRLENMESINE MARUZ KALAN KIŞILERDE HANGI HASTALIKLAR GELIŞEBILIR?
'CO' zehirlenmesine bağlı olarak gelişen yetersiz kanlanma ve yetersiz oksijen nedeniyle;
Kas Erimesi(Rabdomiyoliz)
Akciğere Sıvı Dolması(Nonkardiyojenik pulmoner ödem (NKPÖ))
Birden fazla Organ Hasarına bağlı Organ Yetersizlikleri(Multi organ yetmezliği (MOY))
Yaygın Damar Içi Pıhtılaşma Bozukluğu(Dissemine intravasküler koagülasyon)
Cilt hasarı
Böbrek Yetersizliği
Kalp damar hastalıkları-infarktüs
Beyin damar hastalıkları karşımıza çıkabilir .
'CO' KARBONMONOKSIT GAZI ZEHIRLENMESI OLMASIN DIYE SOBA,ISITMA SISTEMLERI VE BACALARLA ILGILI ALINACAK TEDBIRLER:
Bacalar standartlara uygun ve yalıtımlı olmalı.
Isıtma sistemlerini tarif edilen doğru zamanlarda bakımlarını kontrol ettirin.(Kombi,şofben...)
Kapalı ortamda meydana gelen yanmalarda ilgili araçları(açık ocaklar, bacasız kömür sobaları,
doğalgaz/LPG"li şofben ve kombiler, gazlı Japon Sobaları, LPG Tüplü Isıtıcılar gibi..) ve havalandırma sistemleri ile ilgili bakım tedbirleri uygulanmalı.
Dumanın geri tepmesini önlemek için bacaların en üst noktasının çatının en üst noktasından 1m. daha yüksekte olması sağlanmalı ve baca şapkası mutlaka takılmalı.
Zira tıkalı soba borusu zehirlenme riskini arttırır.
Soba borularını yılda en az 1 kez temizletmeli.
Soba borularının birbiriyle birleştirilmesinde hava ve baca gazı sızdırmazlığı sağlanmalı,
Sobayı üstten yakın iyi ısınmayan ve alttan yakılan kömür sobalarında karbon monoksit zehirlenmesi riski artacağından soba tutuşturulurken yakıtın üstten yanması sağlanmalı.
Sobayı yakarken aşırı doldurmamalı.
Aşırı doldurulan sobanın duman yolu daralacağı, soba içinde düzensiz ısı dağılımı nedeniyle de baca çekişi zayıflayacağı için soba yakılırken aşırı doldurulmamasına dikkat edilmeli,
Yanmakta olan soba yatmadan evvel sönecek şekilde planlı yakılmalı.
Sönmekte olan sobaya asla tutuşması güç yakıtlar konulmamalı, yakıt yavaş yavaş ilave edilmeli.
Yatmadan önce sobaya kesinlikle yakıt konulmamalı.
Sobanın bulunduğu yer sürekli havalandırılmalı.
Meteorolojik uyarıları dikkate almalı.
fachmann'dan saygilar